Paslanmaz çelikler, genellikle yüksek krom alaşımlı çeliklerdir. Çeliklerin ‘paslanmaz’ olarak nitelendirilebilmesi için bileşimlerinde en az %10,5 Cr içermesi gereklidir. Bunun temel bir nedeni vardır: Eğer demir-krom alaşımları yükseltgen ortamlarda denenecek olursa yenim dirençlerinin, alaşımın bileşiminde krom arttıkça arttığı ya da, diğer bir değişle; krom azaldıkça alaşımın daha fazla yenime uğradığı görülür. Bu tür alaşımların örneğin oda sıcaklığında püskürtme su içindeki yenimi krom %10,5 oranına ulaşınca durmaktadır.
Kromun Etkisi
"Paslanmazlık’", yalnızca bileşiminde en az %10,5 Cr bulunmakla sağlanamaz; aynı anda alaşımın ‘Edilgenlik’ özelliği de göstermesi gerekir. Edilgenlik, yenim yaratıcı ortamlarda metal yüzey ile ortam arsında doğan etkileşimsizlik durumuna verilen addır. Çeliğin paslanmaz olarak nitelendirilebilmesi için hem bileşiminde en az %10,5 Cr içermesi ve hem de edilgenlik özelliği göstermesi gereklidir.
Yüksek kromlu çeliklerin üretimleri oldukça zordur. Krom hem karbon hem de oksijen ile birleşmeye yatkınlığı yüksek olan bir metaldir. Çeliğe fazla krom kaçarsa çeliğin paslanmazlık özelliği bozulabilir, çelik üretiminde oksitlenme krom yitimine yol açar. Bu nedenle modern paslanmaz çelikler özel yöntemlerle vakumlu ocaklarda üretilirler.
Paslanmaz çelikler dört çeşittir, bunlar:
1-) Ostenitli
2-) Ferritli
3-) Ferritli- Ostenitli
4-) Martensitli
Ostenitli paslanmazların bileşimlerinde Fe, C ve Cr elementlerinden başka bir de Ni ve bazılarında Mn vardır. Krom %16-26 Cr nikel en az % 8 Ni düzeyinden bazılarında %26 Ni değerine dek çıkmaktadır. Karbon olabildiğince düşük tutulur ve çoğunda en çok % 0,08 C ile kısıtlanmıştır. Bunların tanınmışı % 18 Cr ve % 8 Ni içeren 18/8 çeliğidir.
Ferritli paslanmaz %16-20 Cr içeren düşük karbonlu paslanmaz çeliklerdir. %30 Cr içerenler %0.35 karbon alabilir. Karbon bu çeliklerin ostenit bölgesini genişletme görevi görür. % 12 Cr değerinin üzerinde katı durumda iken tüm sıcaklıklarda bu çeliklerin iç yapıları yalnızca ferrit içerir. Bileşimlerinden ötürü bu çelikler sıcaklık değişimleri sonucu bir evre dönüşümüne uğramazlar ve su verilerek sertleştirilemezler.
Ferritli-Ostenitli paslanmaz çelikler Ostenitli ve Ferritli paslanmazların özelliklerini taşırlar. Bu tür paslanmaz çelikler genellikle petro kimya sanayi, kağıt sanayi ve deri sanayinde kullanılır.
Martensitli paslanmaz çelikler genelde Ferritli çeliklerden daha az krom içerirler. Karbonları bazılarında düşük (en çok %0.15) ve diğerlerinde oldukça yüksektir. (~ 1.2 C ) özellikle yüksek karbonlularda ostenit bölgesi o denli genişlemiştir ki % 1 C içeren türleri 1200°C sıcaklıklarda %30 Cr çözündürebilen ostenit bölgelerine sahiptir. Bu nedenle Martensitli paslanmaz çelikler 1000-1100°C sıcaklıklarda ostenitleşip su verilerek sertleştirilebilirler. Bu nedenle yüksek karbonlu Martensitli paslanmaz çelikler aynı zamanda yüksek aşınma direnci istenen uygulamalar içinde seçilirler.
Paslanmaz, paslanmaz çelik, paslanmaz çelik nedir, paslanmaz çelikler, paslanmaz çelik özellikleri, paslanmaz İngilizce, paslanmaz metal, paslanmaz malzeme, paslanmaz nedir, paslanmaz türk firmaları, paslanmaz şirketleri, paslanmaz Ümraniye, paslanmaz üreticileri, paslanmaz yoğunluğu, paslanmaz yoğunluk, paslanmaz özgül ağırlığı, paslanmaz özellikleri, paslanmaz özgül ağırlık, paslanmaz Zeytinburnu, paslanmaz çelik ağırlık tablosu, paslanmaz çelik alaşım, paslanmaz çelik birim ağırlık, paslanmaz çelik bileşimi, paslanmaz çelik çeşitleri, paslanmaz çelik derneği, paslanmaz çelik ısı iletim katsayısı, paslanmaz çelik İngilizce, paslanmaz çelik ithalatı, paslanmaz çelik ikitelli, paslanmaz çelik korozyon, paslanmaz çelik kg fiyatı, paslanmaz çelik mukavemet değerleri, paslanmaz çelik nedir, paslanmaz çelik normları, paslanmaz çelik neden paslanmaz, paslanmaz çelik nasıl üretilir, paslanmaz çelik nasıl temizlenir, paslanmaz çelik nasıl yapılır, paslanmaz çelik nerelerde kullanılır.